مساجد و مدارس مذهبی در شهرستان گرمسار مسجد جامع گرمسار مسجد جامع گرمسار در ضلع غربی میدان امام خمینی گرمسار واقع شده است كه دارای دو گلدسته زیبا نیز است. این مسجد از قدمت طولانی برخوردار نیست ولی به دلیل قرار گرفتن در مركز شهر از اهمیت زیادی برخوردار است. تكیه آرادان تكیه آرادان، دركنار خیابان و كمی پایین‌تر از بقعه متبركه امام‌زاده سلطان شاه نظر گرمسار واقع شده است. این تكیه در دوره قاجاریه و برای نمایش تعزیه ساخته شده بود و دارای ارزش تاریخی است. تكیه دارای دو در ورودی است كه در اصلی و بزرگ آن از سمت خیابان و در دیگر آن از سمت كوچه باز می‌شود. تكیه از حجره‌ها و تاق‌نماها و اتاق‌هایی تشكیل یافته و دارای یك صحن روباز و بزرگ است. این تكیه دارای دو ایوان غربی و شرقی است كه ایوان غربی آن در واقع ورودی تكیه است. در ضلع غربی تكیه، مسجدی وجود دارد كه برای برگزاری نماز جماعت افراد محل بنا شده است

باغها،کاخها و موزه ها در شهرستان گرمسار مجموعه قصرهای سیاه كوه در دامنه شمالی ارتفاعات سیاه كوه در جنوب گرمسار، بناهای متروكی دیده می‌شوند كه بومی ها به آن قصر می‌گویند. این مجموعه از قصرهای شاه عباس, عین الرشید و حرم سرا تشكیل شده است. این قصرها نمایان گر قدرت معماری و عظمت و شكوه گذشته این دیار بوده و مهم ترین و بزرگ ترین آن ها قصر شاه عباس نام دارد. قصر شاه عباس (قصر بهرام) بزرگ ترین قصر از ساختمان‌های سیاه كوه قصر شاه عباس نام دارد كه بین عین‌الرشید و چشمه‌شاه, بر سر راه قدیمی و تاریخی كاروان ‌روی كویری اصفهان – كاشان – خوار (گرمسار) و خراسان قرار گرفته است. بنای بیرونی قصر شاه عباس, چهارگوش و دارای چند برج با دو دروازه شمالی و جنوبی است و روكار آن از سنگ‌های بزرگ آهكی صیقل شده سفیدرنگ است كه از كوه های مجاور آورده شده‌اند. اطراف این قصر شش برج بنا شده و سر درِ آن، سنگ بزرگ یك پارچه است. در دو طرف سر درِ ساختمان دو اتاق كوچك وجود دارد كه گویا قراول خانه محسوب می‌شده است. در كنار مدخل قصر، سنگ‌هایی قرار داده بودند كه پاشنه درِ ورودی در سوراخ آن ها می‌چرخید. درون بنا محوطه بزرگی است كه گرداگرد آن بیست اتاق كوچك و یك در بدون روزن با پوشش گچی قرار گرفته است. در سمت شرقی نیز صحن بزرگ ساده‌ای با تاق بلند ضربی وجود دارد. در بدنه غربی نیز تالاری گشاده، با شاه‌نشین و تاقچه‌هایی در دور و ایوانی در جلو دیده می‌شود كه در زیر آن سردابی كهنه قرار دارد. در پشت ساختمان‌های درون حیاط، طویله های بزرگی برای چهارپایان و مكانی برای خواب و پخت و پز دیده می‌شود. نكته مهم و قابل توجه در این بنا، نحوه تهیه آب موردنیاز ساكنان آن بوده است: آب به وسیله دو مجرای روی هم، كه مجرای زیرین از لوله‌های سفالین و دیگری مانند نهری سنگی از تخته سنگ‌های سفید یكپارچه ساخته شده بود، به بنا منتقل می‌شد. این آب مصرفی از چشمه شاه دامنه سیاه كوه به استخرهای بزرگ مقابل بنا منتقل می‌شد. ساختمان این نهر آب، برای بینندگان بسیار جالب و شگفت‌انگیز است و بنای آن یكی از شاهكارهای عصر خود به شمار می‌رود. تاریخ اصلی این بنا روشن نیست و در بدنه كنار دروازه شمالی جای خالی كتیبه‌های كاشی دیده می‌شود. چنین به نظر می‌رسد كه ساختمان سنگی كنونی بر شالوده یك بنای ویرانه باستانی گذاشته شده است. سفال‌هایی كه از اطراف این بنا به دست آمده، به احتمال قوی از دوره تیموری و نشانه آن است كه این بنا پیش از صفویه برپا بود. این بنا كه در دوره صفویه تعمیر اساسی شد، به بنای شاه‌عباسی معروف شده است. قصر عین‌الرشید قصر عین‌الرشید گرمسار در دو كیلومتری شمال قصر شاه عباسی(قصر بهرام) و در قسمت میانی فاصله دریاچه نمك و كویر بزرگ قرار گرفته است. یك چشمه بزرگ كه پر از آب شیرین است، بین كاروان‌سرا و پُست نگهبانی شكارگاه واقع شده كه آب آن از طریق جویی كه هنوز هم آثار آن باقی است به باغ درون حصار كاخ می‌رفته تا درختان و گل‌ها را سیرآب كند. تاریخ بنای این قصر به درستی مشخص نیست. بنای عین‌الرشید از خارج 86 متر طول و حداكثر 47 متر عرض دارد و مشتمل بر دو حیاط بزرگ است كه حیاط اصلی 5/52 متر طول و 47 متر عرض دارد. معبر ورودی به حیاط اصلی به شكل ایوانی به طول 7/9 و عرض 4/5 متر در جبهه جنوبی حیاط اصلی بنا شده است. در دو طرف ایوان ورودی دو تالار وجود دارد كه هر یك پنج در به حیاط قصر دارند. ارتفاع هر دو تالار 20/5 متر است. در باریكه كناری هر دو تالار، دو اتاق مستطیل شكل قرار دارد كه این دو اتاق به تالارها راه ندارند و مخصوص خدمه بوده‌اند. نظیر این اتاق‌ها، در جبهه جنوبی حیاط نیز وجود دارد كه به تالارهای جنوبی راه دارند. در وسط حیاط كاخ؛ یك حوض بزرگ ساخته شده كه شش متر طول، پنج متر عرض و دو متر عمق دارد. تالار غربی ایوان 5/18 متر طول و 1/5 متر عرض و 25/5 متر ارتفاع دارد و بزرگ‌ترین تالار كاخ است. در تالار شرقی تورفتگی‌های دیوارهای آن تنگ‌تر و هلال تاق‌های آن نیز كوچك‌تر است. سه اتاق و یك شبه ایوان به طرف حیاط كه در آن پلكانی به بام ساخته شده در گوشه شمال شرقی ضلع شمالی حیاط دیده می‌شود. این اتاق‌ها كه اجاق‌های بزرگ دارند، مطبخ و انبار مواد غذایی بودند. نمای داخلی حیاط و سر درها از داخل و خارج كاملاً شبیه به نمادهای زمان صفویه است. احتمالاً این كاخ از بناهای وابسته به جاده سلطنتی اصفهان، فرح‌آباد و بهشهر است. قصر حرم سرا در یك كیلومتری جنوب شرقی قصر شاه عباسی یا قصر بهرام در گرمسار یك بنای دیگر صفوی به چشم می‌خورد كه حرم سرا نامیده می‌شود و ظاهراً در هنگام مسافرت خاندان سلطنتی، حرم سرا و در سایر مواقع محل سكونت شكارچیان سلطنتی بوده است. آب آشامیدنی این بنا، از چشمه‌های واقع در دامنه سیاه‌كوه، توسط یك كانال, پس از عبور از یك دره به استخری در بیرون جبهه جنوبی حرم سرا می‌رسید و پس از پر كردن آن از طریق كانالی دیگر به حوضی در داخل حرم سرا منتقل می‌شد. استخر بیرون حرم سرا 60/9 متر طول، 8 متر عرض و حداقل 40/1 متر عمق دارد. كانال آب از وسط استخر به طرف در ورودی و از آن جا به حیاط و بالاخره پس از عبور از حوض داخل حیاط حرم سرا به طرف عباس‌آباد و سیاه‌كوه می‌رفت كه آثار كانال هنوز در بعضی از نقاط دیده می‌شود. ایوان ورودی از طرف شرق به طول 5/4 متر و عرض 10/3 متر راه دارد و از آن جا به تالاری بزرگ به طول 50/12 متر و عرض 3/4 متر كه با تاقچه و بخاری دیواری دودكش‌دار تزیین شده؛ مربوط می‌شود. درطرف غرب ایوان ورودی نیز یك تالار بسته به طول 70/15 و عرض 30/4 متر ساخته شده كه در آن سه در به ایوان و دو در به خارج باز می‌شود. در نیمه جنوبی قسمت غربی حرم سرا، یك تالار بزرگ و در شمال این تالار دو ایوان وجود دارد. در شمال ایوان‌ها دو اتاق بنا شده كه ابتدا وجود نداشته، ولی بعدها به بنا افزوده شده است. تالارهای موجود در ضلع شمالی كاملاً منهدم شده‌اند و چنین به نظر می‌رسد كه زلزله‌ای شدید باعث انهدام آن ها شده است.

کاروانسراها ،دروازه ها وباغها در شهرستان گرمسار كاروان‌سرای ده نمك كاروان‌سرای ده نمك در 40 كیلومتری شرق گرمسار قرار گرفته و از نوع چهار ایوانی است. تاریخ ساخت آن مربوط به دوره صفویه است. سردر ورودی با دو گوشواره دو طبقه به شكل ذوزنقه است كه در ضلع جنوبی كاروان‌سرا قرار دارد. در چهار گوشه حیاط، مدخل ورودی قرار دارد كه به اصطبل‌های چهارگانه كاروان‌سرا ختم می‌شود. در پشت هر ایوان، اتاقی مستطیل شكل قرار دارد كه ارتباط بین اصطبل‌های چهارگانه را قطع می‌كند. كاروان‌سرای ده نمك پس از مرمت و تعمیر اساسی به زایرسرای حضرت رضا(ع) تبدیل می‌شود.

حمام ها و آب انبار ها در شهرستان گرمسار آب انبار گرمسار بزرگ‌ترین آب انبار شهرستان گرمسار است كه از بناهای بسیار جالب این ناحیه به شمار می‌رود. این آب انبار در ضلع شمالی مسجد جامع گرمسار بنا شده است. منبع بزرگ و اصلی آن به صورت گنبد پله‌ای مدور آجری در داخل كوچه قرار دارد كه به صورت میدان گاهی درآمده است. تعداد پله‌های مدور آن از ابتدای زمین تا ابتدای بادگیر 24 پله است. ژرفای آب گیر آن در حدود 14 متر بود كه به مدت پنج ماه از سال آب آشامیدنی اهالی شهر و حومه آن را تأمین می‌كرد. سر در بزرگ و تاق گهواره‌ای آب انبار مذكور در سمت بازار بود كه اینك مسدود شده است. این آب انبار كه از بناهای بسیار جالب این ناحیه به شمار می‌رود؛ با حفظ ارزش تاریخی خود به مكان ورزشی تبدیل می‌شود. آب انبار ناسار (نو حصار) این آب انبار در جنوب قلعة ناسار گرمسار و در جوار جادة اصلی به روستا قرار گرفته است. منبع اصلی، گنبدی شكل و آجرپوش است كه بر تاق آجری و ضربی طرفین استوار است. در دو سمت منبع، دو بادگیر برای خنك شدن آب زیر منبع در نظر گرفته شده است. منبع اصلی این آب انبار از نظر فیزیكی با سایر آب انبارها در سطح استان متفاوت و در نوع خود بی‌نظیر است. آب انبار یاد شده؛ امروزه قابل استفاده و بهره‌برداری نیست. یخ دان شاه سفید یخ دان شاه سفید گرمسار از 2 نمونه یخ دان بسیار زیبا و بزرگ شهرستان گرمسار می‌توان از یخ دان روستای شاه سفید در حوالی امام زاده قوشه و یخ دان روستای كردوان نام برد. این بناها از خشت و گل ساخته شده و به صورت گنبد مانند و پله‌ای مدور كوتاه در مناطق زراعی مشاهده می‌ شود. آب انبار علی‌آباد این آب انبار در 17 كیلومتری شرق گرمسار – ابتدای جادة ارتباطی به علی‌آباد واقع شده است و از آب انبارهای قدیمی منطقه به شمار می رود. آب انبار رستم‌‌آباد آب انبار رستم آباد؛ در روستای رستم‌آباد در 24 كیلومتری جنوب شرقی گرمسار واقع شده است و از آب انبارهای قدیمی منطقه گرمسار است. آب انبار كوشك آب انبار كوشك در روستای كوشك گرمسار – نزدیك بقاع امام‌زاده طاهر و مطهر قرار گرفته است. آب انبار ده نمك بنای آب انبار ده نمك در روستای ده نمك گرمسار – در كنار جادة قدیم تهران – مشهد واقع شده است.

عمارت ها و محوط های باستانی در شهرستان گرمسار تپه گیس تپه باستانی گیس در سه كیلومتری جنوب ایوانكی در مسیر جاده شتررو واقع شده است. این تپه در مسیر قافله‌ها قرار داشته و در گذشته از آن به عنوان برج دیده‌بانی استفاده می‌شد. تپه هم چنین بر قلعه رباط ماری اشراف داشته و به وسیله راه زیرزمینی 500 متری با هم در ارتباط بوده اند. دیگر تپه‌های تاریخی تپه كهن تل (كهنه دژ) در روستای چشمه ملك شرق گرمسار تپه غول‌آباد در روستای غیاث‌آباد پنج كیلومتری غرب گرمسار تپه‌های محمدآباد اصانلو در 9 كیلومتری جنوب شرقی گرمسار تپه‌های مگس تپه در 13 كیلومتری شرق گرمسار و پنج كیلومتری ایستگاه یاتری تپه تل سراب در دهانه دره حبله‌رود 9 كیلومتری شمال شرقی گرمسار قره تپه، سه تپه، آتابیك و تپل گل در روستای ده سلطان 24 كیلومتری گرمسار ریگ تپه، یاتری علیا در 20 كیلومتری گرمسار چال قلعه، پیرعلی خان در روستای شه سفید 15 كیلومتری گرمسار سنگ تپه، خاك تپه، ریگ تپه در روستای سرآبرود گرمسار برج رییس محمدعلی در روستای ریكان گرمسار تپه علی‌آباد، شغال تپه و تپه محلی ده در روستای سزد 10 كیلومتری گرمسار

حالا یک سوال تا حالا چند نفرتون گرمسار آمدین و نظرت در مورد شهرمون چیست؟